خارجی آرشيو خبر بين الملل

جمعه ۲۳ تير ۱۳۸۵ ساعت ۱۲:۲۴

از زمانی که خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا مشوق های 1+5 را به مقام های عالی رتبه ایرانی تحویل داد و در همان مذاکرات اولیه ای که در بدو ورود خود به تهران و ملاقات با علی لاریجانی انجام داده بود با مثبت خواندن مذاکرات خود چندین بار به صورت غیر مستقیم ابراز امیدواری کرده بود که ایران در ظرف چند هفته پاسخ خود در خصوص پذیرش یا عدم پذیرش بسته تشویقی ارائه دهد. این در حالی بود که دیپلمات ها و مقام های عالی رتبه سیاسی جهان نیز با استقبال از پیشنهاد آمریکا مبنی بر ورود به مذاکرات در صورت تعلیق غنی سازی در ایران بارها ابراز امیدواری کرده بودند که ایران پیشنهاد غرب را بپذیرد. 


سولانا گفته بود می خواهد عجله نکند
خاویر سولانا که در زمان تحویل بسته اروپا برای تشریح محتویات آن به تهران سفر کرده بود با اشاره به مثبت بودن مذاکرات خود با لاریجانی گفته بود،در مجموعه ارايه شده، سعي كرده‌ايم نيازهاي جمهوري اسلامي ايران در فناوري صلح آميز از طريق ساز و كارهاي ارايه شده لحاظ شود. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آن مذاکرات ابراز امیدواری کرده بود که مقام های جمهوري اسلامي ايران با در نظر داشتن زواياي تمامي جوانب طرح و با دقت و بدون عجله، بررسي و نظرات خويش را ارايه نمايند.

این اظهارات اولین اظهارات رسمی سولانا در تهران بود که در اکثر خبرگزاریهای داخلی و خارجی مورد توجه قرار گرفته بود. سولانا در اظهارات خود از عبارت "بدون عجله" استفاده کرده بود. او بعد از این اظهارات بلافاصله تهران را به مقصد آلمان ترک کرد تا در دیدار خود با آنجلا مرکل، صدر اعظم آلمان او و سایر مقام های عالی رتبه آلمانی را در نتیجه مذاکرات خود بگذارد. او در آلمان نیز چندین بار از عبارت "گفت و گوهای سازنده" استفاده کرد و حتی ابراز علاقه کرد که برای انجام مذاکرات بیشتر دوست دارد دوباره به تهران بازگردد.

منوچهر متکی، وزیر امور خارجه نیز یکی از مقام های عالی رتبه ایران بود که قبل از خروج سولانا از ایران با او دیدار و گفت و گو کرده بود. وزیر امور خارجه پس از دیدار با سولانا گفته بود، نتايج مذاكرات جاري چشم انداز جديدي را تبيين مي‌كند و به این موضوع تاکید کرده بود که آنچه در مشوق‌ها داراي اهميت است، حمايت از حق تحقيقات ايران در فناوري است و اين موضوع در روند مذاكرات مي‌بايست كاملا روشن و بدون ابهام باشد. این اولین باری که واژه "ابهام" از سوی ایران در جریان مذاکرات هسته ای رسما استفاده شد. این در حالی بود که متکی در ادامه اظهارات خود تکلیف غرب را مشخص کرد و گفت،به نظر ما در مذاكرات هر گونه پيش شرط در مذاکرات شرايط را دشوار خواهد ساخت.

شروع درخواست ها از ایران برای پاسخگویی
بیشتر از یکی دو هفته از زمان تحویل مشوق ها به ایران نگذشته بود که کم کم صداهایی در غرب مبنی بر پاسخگویی تهران شنیده شد. تعدادی از دیپلمات های ناشناس در گفت و گوهایی بدون نام و نشانی که با خبرگزاریهای خارجی انجام دادند صحبت از ضرورت اتخاذ واکنشی از سوی ایران برای پاسخگویی به بسته پیشنهادی شدند. این گفت و گوهای بی نام و نشان در ظرف یکی دو هفته جای خود را با درخواست های مقام های سیاسی عوض کرد و آنها نیز خواستار اظهار نظری مقام های ایرانی در خصوص بسته شدند. علی رغم تمام اظهار نظرها و درخواست هایی که صورت می گیرد مقام های ایرانی تنها به این موضوع اشاره کردند که آنها در حال بررسی مشوق ها هستند و نباید ایران را برای دریافت پاسخ زود هنگام تحت فشار گذاشت زیرا غرب از آنها درخواست کرده بدون عجله تصمیم گیری کنند تا گفت و گوها مجددا وارد بن بست نشود.

دیپلماسی کلامی میان ایران و غرب
بعد از این ماجرا فشارها برای پاسخگویی تهران همچنان ادامه داشت که اولین اظهار نظرهای ایران کم کم صورت گرفت. منوچهر متکی وزیر امور خارجه اعلام کرد تهران در برابر بسته تشویقی اروپا که به منظور ترغیب ایران برای تعلیق فعالیت های هسته ای ارائه شده، بسته متقابلی به اروپا پیشنهاد می کند. هر چند که این بسته هیچوقت به اروپا پیشنهاد نشد ولی بر طبق اظهاراتی که صورت گرفته بود قرار بود بسته پیشنهادی ایران نسخه تغییر یافته بسته ارائه شده کشورهای 1+5 یا یک بسته کاملا متفاوت باشد. این بار نوبت ایران بود بگوید حالا نوبت اروپاست که بسته ایران را با دقت مطالعه کند. 

 سولانا فضا را آرام نگاه می داشت
اظهارات منوچهر متکی تکان شدیدی به غرب داد. به فاصله دو روز بعد ازاین اظهارات خاویر سولانا که مشاهده می کرد فضای آرام ایجاد شده به سبب افزایش فشارها بر ایران در حال خراب شدن است صریحا اعلام کرد که برای بحث و گفت و گو در خصوص مشوق های ارائه شده به ایران که به منظور ترغیب این کشور برای تعلیق غنی سازی اورانیوم پیشنهاد شده ملاقات های بیشتری باید صورت بگیرد. هر چند که سولانا بر نیاز برای گفت و گو با تهران تاکید کرد ولی او هم بار دیگر صحبت از پاسخگویی ایران کرد و حتی مستقیما درخواست کرد که ایران تا آخر آن هفته جواب بدهد. در آن اظهارات اولین بار بود که پس از ارایه مشوق ها برای پاسخگویی ایران زمان تعیین می شد.

به هر حال با وجود تمام جریاناتی که از زمان تحویل مشوق های غرب به ایران صورت گرفت و بعد از ورود و خروج چندین شخصیت منطقه ای و بین المللی به تهران و انجام گفت و گوهایی با مقام های ایرانی، خاویر سولانا پنج شنبه 15 تیر در بروکسل با لاریجانی گفت و گو کرد. هر چند که لاریجانی قبل از آغاز این گفت و گوها تاکید کرده بود جواب زود هنگام نمی دهیم ولی هر دوی آنها بعد از پایان گفت و گوهای خود مذاکرات را مثبت ارزیابی کرده بودند.

ارزیابی غیر منفی دو طرف در ساعات اولیه پس از مذاکرات بروکسل  که برای بررسی ابهامات موجود در بسته برگزارشده بود سبب شده بود تا اتحادیه اروپا و سایر سیاستمداران و دیپلمات های برجسته از رو به جلو بودن این مذاکرات ابراز خشنودی کنند ولی در دور دوم مذاکرات که سه شنبه 20 تیر برگزار شد همچنین اتفاقی رخ نداد و رسانه ها و پایگاههای خبری جهان خبر از بی نتیجه بودن مذاکرات را اعلام کردند که نتیجه آن تصمیم وزرای خارجه 1+5 برای ارجاع دوباره پرونده ایران به شورای امنیت بود.

اینک جواب ایران در پایان مرداد چه خواهد بود؟
کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا که قبل از برگزاری دور دوم مذاکرات گفته بود ایران باید تکلیف جامعه جهانی را روشن کند، به آنچه که می خواست نرسید. ایران هنوز موضوع نهایی خود را در خصوص بسته تشویقی اعلام نکرده و گفته هسته اصلی بسته تشویقی قابل قبول است ولی مشکل اصلی در این بسته درخواست برای تعلیق غنی سازی در ایران است و از آنجایی که ایران غنی سازی اورانیوم را حق مسلم خود می داند با تعلیق غنی سازی مخالف است.

هر چند هنوز ایران تکلیف کاندولیزا رایس را روشن نکرده ولی آنچه مسلم بوده این است که پرونده هسته ای ایران بعد از تصمیم آمریکا برای ورود به جریان مذاکرات سه کشور اروپایی و تهران،شاهد تحولات مثبتی بوده است. این در حالی است که نحوه واکنش مقام های جمهوری اسلامی ایران به مجموعه پیشنهادات ارائه شده توسط کشورهای 1+5 امید به حل و فصل این مناقشه را به نحو مطلوبی افزایش داده است. هر چند که هنوز طرف ایرانی نظر نهایی خود را اعلام نکرده و تنها اعلام کرده هنوز راه درازی در گفت و گوهای هسته ای درپیش است ولی با بررسی تحولات پرونده هسته ای ایران از زمان تحویل بسته تشویقی به ایران می توان در انتظار چشم انداز مثبتی در خصوص حل مسالمت آمیز این پرونده بود؟ ایران می خواهد در پایان مرداد جواب بدهد.پاسخ ایران فضا را به کدام سو خواهد برد؟

کد مطلب : 48662

نمايش آدرس ايميل