دلایل اوج گیری اختلافات مصباح یزدی
و هاشمی رفسنجانیپس از آنکه مراسم سخنرانی هاشمی به مناسبت قیام 15 خرداد در شهر قم توسط عده ای ازطلاب جوان به تشنج کشیده شد، اخبار رسمی و غیررسمی و اظهار نظرات متفاوتی مبنی بر دخالت و یا عدم دخالت کارکنان و شاگردان موسسه پژوهشی امام خمینی (ره) که زیر نظر مصباح یزدی اداره می شود در این حادثه از سوی چهره های متعدد سیاسی و روحانی نقل شد، اما عدم اظهار نظر صریح و شفاف شخص آیت الله مصباح یزدی در محکومیت این ماجرا به این فضا دامن می زد.
در نهایت این «قاسم روانبخش» سردبیر نشریه «پرتو سخن» و از شاگردان اصلی مصباح یزدی بود که ضمن اعلام نام برخی افراد که گویا در میان آنها کارکنان موسسه امام خمینی حضور داشتند و در مراسم 15 خرداد قم دخالت مستقیم داشتند، بر تمامی اخباری از این دست صحه گذاشت.
وساطت امام جمعه موقت تهران
مجموع این عوامل باعث شد تا یک عضو برجسته جامعه مدرسین حوزه علمیه قم پا پیش نهد و خواستار «برگزاری دیداری مشترک بین هاشمی و مصباح برای رفع اختلافات فی مابین» شود.
«سیداحمد خاتمی» که تریبون نماز جمعه تهران را هم در اختیار دارد، در گفتگویی که با ایسنا داشت، اظهار داشت: «هر دوی این عزیزان از کسانی هستند که از قبل از انقلاب
” غروی:بدون شک این دو بزرگوار در اصول هیچ اختلافی ندارند، حتی ممکن است که اختلافات پیش آمده به علت تلقی نادرست از دیگری باشد که در این صورت هم با انجام گفتگو قابل حل هستند “
درد آن را داشته اند و برای آن زحمات زیادی کشیده اند.» وی با بیان این مطلب که «نباید اتفاقات روز 15 خرداد در قم را به مصباح یزدی منتسب کرد»، افزود: «در صورتی که نشست مشترکی بین این دو بزرگوار برگزار شود، توطئه های عمیق دشمنان انقلاب خنثی می شود.»
سخنگوی جامعه مدرسین چه می گوید؟
در این رابطه، «سیدمحمد غروی» سخنگوی جامعه مدرسین حوزه علمیه هم نظرات جالبی دارد. وی که تاکنون چندین بار موضوع قرار دادن نام هاشمی رفسنجانی و مصباح یزدی را در لیست انتخاباتی تشکل متبوع خود برای شرکت در انتخابات آتی خبرگان اعلام کرده است بر «مبنایی نبودن» اختلافات بین این دو نفر تاکید می کند و از این روست که «برطرف شدن آنها را در صورت برگزاری یک دیدار فی مابین» نزدیک می بیند.
وی در گفت و گو با خبرنگار سیاسی آفتاب می گوید:« حتی اگر این اختلافات مبنایی هم باشند با گفتگو و مذاکره قابل حل هستند.» غروی می افزاید: «معتقدم که این اختلافات مبنایی و ریشه دار نیستند بلکه اختلاف سلیقه هستند اما این اختلافات به نحوی هستند که حتی در مجلس خبرگان فعلی هم مانع همکاری آقایان رفسجانی و مصباح یزدی نمی شوند.»
سخنگوی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تاکید می کند: «بدون شک این دو بزرگوار در اصول هیچ اختلافی ندارند، حتی ممکن است که اختلافات پیش آمده به علت تلقی نادرست از دیگری باشد که در این صورت هم با انجام گفتگو قابل حل هستند.»
قابل:اختلاف هاشمی و مصباح مبنایی است
این در حالی است که یک عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت نظری کاملا متفاوت با غروی دارد.
«هادی قابل» که ریاست دفتر حزبی جبهه مشارکت در قم را برعهده دارد، اختلافات بین رفسنجانی و مصباح را آنقدر مبنایی و ریشه دار می داند که به فرض برگزاری یک جلسه مشترک بین این دو هم قابل برطرف شدن نیستند.
وی می گوید: «برگزاری دیدار بین هاشمی رفسنجانی و مصباح یزدی فقط پنهان کردن بر اختلافات بین این دو نفر است.»
وی در گفتگو با آفتاب افزود: «اختلافات فکری و عقیدتی بین این دو
” قابل: حتی به فرض برگزاری این دیدار، طیف مصباح و نشریه پرتو سخن، آن را مانند دیداری وانمود می کنند که پس از انتخابات و توهین به آیت الله جوادی آملی بین ایشان و مصباح یزدی صورت گرفت تا به اصطلاح آن برخورد را هم ماله کشی کنند “
روحانی، مبنایی است و با توجه به اینکه هیچ کدام از دو طرف حاضر به دست برداشتن از اصول خود نیستند، به فرض برگزاری این دیدار هیچ نتیجه ای در برنخواهد داشت.»
وی اختلافات هاشمی و مصباح را درباره مفاهیمی مانند «رای مردم» و «جمهوریت نظام» دانست که مصباح یزدی به آنها اعتقاد ندارد ولی هاشمی از آنها دفاع می کند.
هادی قابل در ادامه خاطر نشان کرد: « طیف مصباح یزدی، شاگردان و نشریه ایشان یعنی «پرتو سخن» بودند که در انتخابات گذشته با شدت هر چه تمامتر به تخریب شخصیت هاشمی پرداختند و اکنون با نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات آینده مجلس خبرگان رهبری بر شدت تخریب ها و اتهامات خود افزوده اند که آخرین نمونه آن هم ماجرای اخیر شهر قم بود.»
رئیس جبهه مشارکت منطقه قم می گوید: «به علت محبوبیت آقای هاشمی در بخش های سنتی جامعه و موج محکومیتی که مراجع تقلید، حوزه علمیه قم و حتی برخی نمایندگان مجلس اصولگرا نسبت به جریانات اخیر شهر قم ابراز داشتند، این جریان درصدد است تا با مطرح کردن این دیدار، از آن در آستانه انتخابات آینده خبرگان، بهره برداری سیاسی کند.»
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت در انتها می گوید: «حتی به فرض برگزاری این دیدار، طیف مصباح و نشریه پرتو سخن، آن را مانند دیداری وانمود می کنند که پس از انتخابات و توهین به آیت الله جوادی آملی بین ایشان و مصباح یزدی صورت گرفت تا به اصطلاح آن برخورد را هم ماله کشی کنند.»
حافظه خوب هاشمی و مصباح هر چند که روحانیون مستقر در جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به نسبت دیگر تشکل روحانی محافظه کار یعنی جامعه روحانیت مبارز، از قرابت فکری و سیاسی بیشتری با آیت الله مصباح یزدی برخوردار هستند، اما حتی آنها هم هرگز نخواسته و یا به عبارتی نتوانسته اند که اختلافات بین مصباح و هاشمی را کتمان کنند و این به علت حجم بالای اختلافات موجوداست حتی اگر آنها را سلیقه ای بدانیم.
بدون شک هر چه به برگزاری انتخابات آینده مجلس خبرگان رهبری نزدیک می شویم، بر میزان اختلافات مابین این دو روحانی هم افزوده می شود.
واقعه 15 خرداد قم و اغتشاش در مراسم سخنرانی هاشمی، نمایشگر بروز اوج اختلاف بین این دو طیف است و این در شرایطی است که هم هاشمی رفسنجانی و هم مصباح یزدی در مقاطع مختلف ثابت کرده اند که از حافظه تاریخی خوبی برخوردارند.
